Perfectionisme en de comfort-zone

In de stretch-zone kan je kind leren experimenteren en zijn hersenen laten wennen aan nieuwe dingen!

Comfort zone... Stretch zone... Panic zone...

WHAT IS THE PLACE TO BE?

Je kind groeit niet door in zijn comfort zone te blijven. Wel door zich te ‘stretchen’ tot net daarbuiten!

Iedereen wordt geboren met de wil om te leren. Kleine kinderen leren lopen, praten, klimmen… en denken daarbij niet aan opgeven. Gaandeweg, echter, wordt die drang overschaduwd als gevolg signalen van buiten af, een gaan kinderen zich aanpassen. Dat is op zich een goede ontwikkeling: daardoor leren ze op tijd te komen, bijvoorbeeld, of afspraken na te komen. Noodzakelijk om te functioneren in een groep! Wanneer die ontwikkeling ‘doorslaat’, gaat dat ten koste van die oorspronkelijk drive en kan een kind perfectionisme ontwikkelen.

Kinderen die daar last van hebben zijn bang om fouten te maken. En de beste manier om dat te voorkomen is door in hun ‘comfort zone’ te blijven. Daar doet het kind wat hij altijd deed, weet hij waar hij aan toe is en zijn er geen verrassingen. Hier kan hij alles met twee vingers in zijn neus en met zijn ogen dicht. Daardoor voelt het kind zich veilig, capabel en zelfverzekerd. Maar… op een gegeven moment waarschijnlijk óók gedemotiveerd en gefrustreerd. In de comfort zone beleef je immers opvallend weinig. Je hoeft er geen tijd en energie te investeren om een bepaald doel te bereiken. En is de kans dat je eens een lekker gevoel beleeft aan het voltooien van een klus, of het bereiken van een overwinning (als is het maar op jezelf), vrijwel nihil…

🧐 In de comfort-zone groeit niemand!

Maar om als perfectionistisch kind buiten die comfort zone te treden kan doodeng zijn. Daar zijn dingen onbekend en dus onvoorspelbaar. Daardoor kan (en zal) hij toch echt fouten maken. Dingen buiten de comfort zone worden daarom al snel ervaren als ‘onhaalbaar, moeilijk of eng’ (ook als het kind in plaats daarvan de termen ‘saai’ of ‘stom’ gebruikt…). Alsof buiten de comfort zone de ‘panic zone’ ligt!

😳 In de panic zone bevriest of vlucht je kind als gevolg van angst.

Geen aantrekkelijk optie, dat 'buiten je comfort zone komen'. Lijkt het! Want tussen de comfort zone en de panic zone ligt nog zoiets als de stretch zone! En voor ieder perfectionistisch kind, dat weer contact leert maken met dat oorspronkelijke, nieuwsgierige deel, ligt hier het goud. Wanneer het kind zijn gevoel van angst leert opmerken, maar in plaats van zich er door te laten beperken, en die angst ‘onder de arm’ mee leert nemen, kan hij beginnen met experimenteren in aan de andere kant van de lijn. “Beginnen met experimenteren” ja. Want de stapjes mogen klein zijn. Liever 3 mini-stapjes in de stretch zone dan blokkeren bij het idee van een te grote stap. En hoe vaker hij die kleine stapjes herhaalt en (zoals in de meeste gevallen) zijn angst niet uit blijkt te komen, gaan zijn hersenen die activiteiten vanzelf toevoegen aan het repertoire van de comfort zone, en smaakt het voor jou kind al snel naar meer!

🤩 The stretch zone is the place to be!
Gebruik de volgende oefening om je kind het onderscheid te leren maken tussen die zones

  • Maar met je kind een lijstje van dingen die overduidelijk in zijn comfort-zone liggen, en een lijstje van dingen die daar buiten liggen; (zoals ‘voor mijn mening uitkomen’, ‘toegeven dat ik me vergist had’, ‘op een nieuwe sport gaan’, ‘met een vreemde praten’).
  • Laat je kind vervolgens de tweede lijst splitsen in dingen die ronduit paniek opleveren én de dingen die haalbaarder lijken: die horen in zijn stretch-zone. (Klik op de link voor het werkblad!)
  • Bedenk vervolgens met welke uitdaging in de stretch-zone hij eens zou willen experimenteren. Kies er één.
  • Wie of wat zou hem daarbij zou kunnen helpen? (You-tube? Opa? Een vriend? Een bepaalde eigenschap die jouw kind bezit? Een zekere strategie die hem eerder ook geholpen heeft? Want een strategie die je eerder hebt gebruikt, kan elders ook steen goed werken.) Strategieën ontwikkel je door ‘trial & error’. Dus: fouten maken verplicht!


Terug naar overzicht